Городище Торткултобе (Шинар)

Расположен на 1 км к югу от села Шынар, Казыгуртского района.

Географические координаты: с.ш. 41° 48, 540 в.д. 069° 47, 258

Шынар, төрткүлтөбе
Посмотрев на общий вид, можно предположит что здесь был очень большой город. У Торткултобе была сильная система защиты. В том числе включая территории, прилегающие к основному холмику площадь занимает около 10 га. Окрестность превращено в посевное поле. Здесь вы можете увидеть различные куски керамики. Обеспеченный вокруг отчетливо видны остатки рвов и местонаходение двух башен на южной стороне.

Северная, восточная и западная сторона вертикальной формы высота 30-35 м, южная сторона не высокая ( может быть входная сторона) 10 м. Можно заметить следы грабежа.
Шынар, төрткүлтөбе

Төрткүлтөбе қалашығы (Шынар)

Қазығұрт ауданындағы Шынар ауылынан 1 шақырым оңтүстікте орналасқан.

Географиялық координатасы: с.к. 41° 48, 540 ш.ұ. 069° 47, 258
Шынар, төрткүлтөбе
Жалпы көрінісіне қарап мұнда өте үлкен қала болғанға ұқсайды. Төрткүлтөбенің мықты қорғаныс жүйесі болған. Негізгі төбеге жанасып жатқан жайпақ алаңдарды қосқанда аумағы 4 га шамасында. Айналасы егістікке айналған. Мұнда түрлі керамика сынықтарын кездестіруге болады. Айнала ор іздері, шығыс бетіндегі болған екі мұнара орны анық білінеді.

Солтүстік, шығыс және батыс жағы тік жарлы болып келген, биіктігі 30-35 м, оңтүстік жағы аласа (кіреберіс жағы болуы мүмкін) 10 м. Тонау іздері байқалады.
Шынар, төрткүлтөбе

Городище Каратобе (Х-ХҮІ в.в.)

В 0,5 км к востоку от села Каратобе, на левом возвышенном берегу горного ручья. Открыто и обследовано экспедицией археологического отряда Чимкентского пединститута в 1982 году. (Н.П. Подушкин).
каратобе
Подквадратный в плане бугор размерами: высота 10-11 м, основание 100х80 м, диаметр верхней площадки 30-40 м. С юга к бугру примыкает площадка трапециевидной формы, отделенная от него рвом шириной 5-6 м. Высота площадки, потревоженной современными захоронениями, 2-3 м. Подъемный керамический материал – фрагменты различных сосудов: кувшинов, горшков, блюд, в основном станковой работы, встречена поливная керамика монголо-тимуридского времени. Раскопки не проводились.
каратобе

Поселение Тентектобе (IV-VI в.в.)

Поселение Тентектобе (IV-VI в.в.) находится в 5 км к юго-востоку от села Алтынтобе, Казыгуртского района.
тентектөбе
Географические координаты: с.ш. 41 ° 46. 997 в.д. 069 ° 45. 502
Подквадратный в плане бугор в направлении север-юг, размерми: высота 10 м, верхняя площадка 10х10 м, основание 70-80 м. С северо-востока к нему примыкает слабо выраженная площадка высотой 3-4 м. Подъемный керамический материал – фрагменты кружек, кухонных горшков в основном ручной работы; декор в виде потеков ангоба. Раскопки не проводились.

Тентектөбе елді мекені (ІҮ-ҮІ ғ.ғ.)

Қазығұрт ауданындағы Алтынтөбе ауылынан 5 шақырым оңтүстік-шығыста орналасқан. 1982 ж. Шымкент педагогикалық институтының археологиялық экспедициясы ашқан (Н.П. Подушкин).
тентектөбе
Географиялық координаттары: с.к. 41° 46. 997 ш.ұ. 069° 45. 502
тентектөбе
Солтүстіктен оңтүстікке қарай созылып жатқан, жоспарда шаршы тәріздес төбенің аумағы: биіктігі 10 м, жоғарғы алаңқайы 10х10, негізгісі 70х80 м. Оған солтүстік-шығыстан жапсарласып жатқан алаңның биіктігі 3-4 м және жалпы диаметрі 30-40 м. Керамикалық ыдыстардың басым бөлігі қолдан жасалып, ангобпен шашырата әрленген асханалық құмыралардан, кеселерден тұрады. Қазба жұмыстары жүргізілмеген.

Қаратөбе қалашығы (Х-ХҮІ ғ.ғ.)

Қаратөбе ауылынан 0,5 шақырым шығыста, тау өзенінің сол жағасында орналасқан. 1982 жылы Шымкент педагогикалық институтының археологиялық экспедициясы (Н.П. Подушкин) зерттеген.

каратобе
Жоспарда төртбұрышты төбенің көлемдері: биіктігі 10-11 м, іргетасы 100х80 м, жоғарғы алаңқайдың биіктігі 30-40 м. Төбеге оңтүстік жағынан ұзындығы 5-6 м ормен бөлінген, трапеция пішінді алаңқай жапсарласып жатыр. Алаңқайдың жоғарғы қабатының 2-3 м қазіргі заман зираттары салдарынан бұзылған. Негізгі керамикалық материалдары – басым көпшілігі қолмен жасалған құмыра, көзе, ас табақ тәрізді ыдыстардың сынықтары, арасында моңғол-темір кезеңіне жататын сырлы керамикалар. Қазба жұмыстары жүргізілмеген.
каратобе

Сүткент қалашығы (І – ХҮ ғғ)



Сүткент қалашығы Ұлы Жібек жолы бойындағы Сырдарияның сол жағалауындағы көлемі мен маңыздылығы жағынан да бірегей ескерткіш. Шардара ауданы Сүткент ауылынан шығысқа қарай 3 шақырым жерде, Сырдарияның сол жағалауында орналасқан.

Х-ХІ ғасырлардағы араб және түркі жазба деректерінде Фараб округінің Мауераннахрмен шекарасындағы қала ретінде аталады. Ол туралы араб тарихшысы әрі географы ибн Хаукаль: «Сүткент Шаштың батысында, онда мешіт бар. Мешітке исламды қабылдаған түркілер жиналады», — деп жазған. Сүткенттің аты ХІ ғасырдың соңынан ХҮ ғасырдың басына дейінгі деректерде кездеспейді. Тек 1404-1405 жж. Әмір Темірдің Отырарға жорығы кезінде қайта аталады.

Мавзолей Узын ата XIX-XX вв



Мавзолей представляет собой портально-купольное строение. Построен из квадратной формы кирпичей. Купол установлен на 8-и сторонний барабан. На восточной части гробницы есть ступеньки для подьема наверх, а в западной части небольшая комната. Вход оформлен в виде буквы П, поверхность двери украшена сводчатой аркой.

На нижней части портала арабскими буквами написано что здесь в 778 х (1377 год), похоронен сын Дурмана Шермухаммед Халим. В середине гробницы, лежит надгробная плита с длиной в 5 м. Именно по этому предполагается, что местное население называют это место как кладбище Узын ата (Длинный дед). Сегодня, мавзолею требуется восстановительные работы.

Ұзын ата кесенесі ХІХ-ХХ ғ.ғ.



Кесене порталды-күмбезді құрылыстар қатарына жатады. Күйдірілген шаршы пішіндес кірпіштен қаланған. Күмбезі 8 қырлы барабанға орналастырылған. Мазардың шығыс бөлігінде жоғары шығатын баспалдақ, ал батыс бөлігінде шағын бөлме бар. Кіре берісі П әрпі тәріздес болып көркемделіп, есіктің үсті сүйірленіп келген аркамен әшекейленген.

Порталдың төменгі жағында араб харіпімен 778 х. жылы (1377) қайтыс болған Дүрманның ұлы Шермұхаммед Халім жерленгені жайлы жазылған. Мазардың ортасында ұзын 5 м болатын сағана (қабіртас) жатыр. Осыған қарап, жергілікті тұрғындар “Ұзын ата” мазары деп атап кеткен болуы керек. Бүгінгі таңда кесене қайта қалпына келтіру жұмыстарын қажет етеді.

Иқан қалашығы. ІХ – ХҮІІІ ғ.ғ.



Иқан қалашығы. ІХ – ХҮІІІ ғ.ғ.

Түркістан қаласынан оңт.шығысқа қарай 24 шақырым жерде, Иқан ауылының орталық бөлігінде орналасқан.
Географиялық координаттары: 43˚11.332΄, 068˚31.486΄.
Иқан қаласы ХҮІІІ ғ. Тұрсын хан (1712-1717) және оның ұлы Барақтың (1749-1750) ордасы ретінде айтылады.
Қала жайлы мәліметтер Хафиз Таныштың «Шараф-наме-йи-шахи» атты шығармасында кездеседі.

Городище Икан IX — XIII вв

Расположен в центральной части села Икан, на 24 км от города Туркестан.
Географические координаты: с.ш. 43˚11.332, в.д. 068˚31.486.
Икан город известен как орда Турсун хана в XVIII веке (1712-1717 годы) и его сына Барак (1749-1750 годы).
Сведения о городе встречаются в произведений Хафиз Таныш, «Шараф-наме-йи-шахи.»

Ancient city of Ikan IX — XIII centuries.

It is located 24 kilometers from the city of Turkestan, in the central part of Ikan village.
Geographical coordinates: 43˚11.332, ş.u. 068-331.486.
Ikan hillfort is known as the horde of Tursyn Khan of the 18th century (1712-1717) and his son Barak (1749-1750).
Hafiz Tanıştıñ Information about the ancient settlement is found in the book of Hafiz Tanysh, «Sharaf-nam-yi-shahi».